منطق در ايران

اين سمينار در دو روز گذشته، ۳۰ و ۳۱ ارديبهشت ۸۸، با حضور اساتيد، دانشجويان و علاقه‌مندان به رياضيات، فلسفه و منطق در دانشگاه شريف برگزار شد، و برنامه‌ و چكيده آن را كه قبلا معرفي كرده بودم در اينجا مي‌توان ديد

مقاله بنده هم كه درباره تعهد وجودي نزد منطق‌دانان جديد بود به بررسي و دسته‌بندي آراء مربوطه اختصاص داشت كه فايل پاورپوينت آن تقديم مي‌گردد:

پاور پوينت سمينار تعهد وجودي، نزاعي بي‌پايان

اصل مقاله البته نياز به اصلاحات و تكميل دارد كه اميدوارم به زودي در اختيار دوستان قرار دهم

• وارد سايت زير شويد

http://gigapedia.org

• سپس با نام كاربري ghoghnos777 و اسم رمز 123qqq456 لوگين كنيد.
• در كادر  search سمت راست بالا كلمه‌ يا عبارتي را براي جستجو در ميان كتاب‌ها تايپ كنيد و گزينه item search زير آن را انتخاب كنيد و در كادر سمت چپ آن كه عبارت google درج شده است، كليك كرده عبارت gigapedia را انتخاب كنيد و دكمه search را بزنيد.
• وارد لينك يكي از كتاب‌هاي معرفي شده بشويد و گزينه Links را در بالاي صفحه انتخاب كنيد.
• يك يا چند سايت حاوي كتاب مورد نظر به شما معرفي مي‌شويد.
• وارد يكي از اين سايت‌ها شويد و گزينه request در بالاي سمت چپ صفحه را كليك كنيد (گاهي از شما وارد كردن عبارتي را مي‌طلبد آن را وارد كنيد)
• اكنون، اين گزينه به گزينه download تبديل مي‌شود آن را كليك كنيد و آدرسي را براي ذخيره فايل معرفي كنيد تا فايل مورد نظر برايتان ذخيره شود.
• فايل‌ها در فرمت‌هاي گوناگوني مانند pdf، djvo، rar، و غيره هستند. براي فايل‌هاي djvo نرم‌افزار آن را نصب كنيد.

برنامه سمینار

در این سمینار مقاله‌اي را با عنوان "تعهد وجودي" ارائه خواهم كرد كه زمان آن چهارشنبه ۳۰/۲/۸۸ ساعت ۱۱ تا ۱۱:۳۰ خواهد بود.

سایت سمینار
گروه منطق دانشگاه شریف

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

توجه:

بروشور و برنامه کامل سمینار (شامل چکیده سخنرانی‌ها) که کمی با تاخیر به دستم رسید.

 و نیز چکیده سخنرانی‌ها به صورت مرتب از خود سايت

مقاله «صورت‌بندي جديدي از قضاياي حقيقيه و خارجيه» نشرية «آينه معرفت» شماره 11 تابستان 1387 (منتشر شده در ارديبهشت 1388) اولين مقاله از سلسله مقالات منطق تطبيقيه كه من قصد دارم به نشر بسپارمشون. تو اين مقاله كه چند روزيه منتشر شده، تلاش كردم با توجه به تحولات اين بحث در تاريخ منطق، به تحليل دقيق و رياضي وار آراء منطق‌دانان كشورمون بپردازم. اميدوارم كه بتونيم با ابزارهاي پيشرفته منطق جديد، به كند و كاو در آثار قدماي خودمون بپردازيم و به تعامل درستي با سنت و پيشينه خودمون برسيم.

صورت‌بندي جديدي از قضاياي حقيقيه و خارجيه

‎چكيده

تقسيم قضايا به حقيقيه و خارجيه از نوآوري‌هاي منطق‌دانان مسلمان پس از ابن‌سينا مانند فخر رازي و شاگردانش، افضل الدين خونجي و اثير الدين ابهري است. اين تقسيم، متناظر با تقسيم‌هاي فيلسوفان غربي از قبيل تقسيم به ضروري و اتفاقي (توسط ارسطو)، تقسيم به تحليلي و تركيبي و تقسيم به پيشيني و پسيني (توسط هيوم و كانت) است و نوع نگاه منطق‌دانان مسلمان به اين تقسيم‌ها را باز مي‌نمايد. اين تقسيم، در ابتدا، مورد مناقشه منطق‌داناني چون خواجه نصير و شاگردانش قرار مي‌گيرد اما منطق‌دانان بعدي همگي اين تقسيم را پذيرفته، آن را مهم مي‌شمارند. در دوران معاصر، چند صورت‌بندي از قضاياي حقيقيه و خارجيه در منطق جديد (توسط حائري يزدي، مرادي افوسي، كردي و وحيد دستجردي) ارائه شده است. در اين مقاله، با نشان دادن ضعف اين صورت‌بندي‌ها در نشان دادن تحليلي كه در ذهن منطق‌دانان ما بوده است، صورت‌بندي جديدي پيشنهاد كرده و مطابقت آن را با افكار بلند منطق اسلامي نشان داده‌ايم.

واژگان كليدي: قضيه حقيقيه، قضيه خارجيه، منطق قديم، منطق جديد، منطق تطبيقي

و اما خود مقاله؛ چون مقاله بنده رو ويراستار و مترجم چكيده مجله، بدون اطلاع اينجانب، تا تونستند دستكاري كردند نسخه خودم رو هم ارائه مي‌دم.

ابتدا آدرس مقاله توي مجله آينه معرفت: آینه معرفت ۱۱

و اما نسخه اصل: صورت بندی جدیدی از قضایای حقیقیه و خارجیه

در ضمن، نسخه اصل، با فونت lotus، كار مي‌كنه و اگه اين فونت رو ويندوز شما نشناسه متن براتون قابل خوندن نيست. با دانلود رايگان اين فونت از اينترنت و نصب اون تو بخش Fonts از Control Panel ويندوز مي‌تونيد به اين مشكل غلبه كنيد!

امروز در جستجوي كتاب Formal Logic دمورگان 1847 بودم كه با سايت زير آشنا شدم:

 http://www.archive.org/details/texts 

ظاهرا كتاب‌هاي قديمي مثلا قرن نوزدهم بيشتر در آن يافت مي‌شود.

مزاياي اين سايت نسبت به گيگاپديا:

1. كار با اين سايت، ساده تر از كار با گيگاپديا است.

2. به علاوه، نسخه‌هاي متعدد اسكن شده از يك كتاب از كتابخانه‌هاي متعدد، انتخاب‌هاي بيشتري را در برابر انسان قرار مي‌دهد.

3. دوستاني كه كتاب‌ها را پرينت مي‌گيرند به اختلاف نسخه‌ها در نوع اسكن توجه كنند.

4. آنها هم كه تنها به جمع‌آوري فايل كتاب‌ها علاقمندند توجه كنند كه حجم فايل‌هاي مربوط به يك كتاب در اين سايت بسيار متفاوت است (از نصف يك مگابايت گرفته تا 50 مگابايت! اگر حافظه هاردتان محدوديت دارد يا سرعت اينترنتتان كم است فايل‌هاي با حجم پايين را دانلود كنيد.

5. فايل‌ها به صورت pdf و djvu و text و غيره است و گاهي pdf هاي تهيه شده با گوگل را نيز در اختيار قرار مي‌دهد كه غالبا كم حجم‌تر هم هستند. (براي pdf هاي گوگل، ابتدا صفحه مربوطه را باز كنيد و سپس روي لينك Download Pdf كه زير تصوير كتاب است كليك كنيد. به همين سادگي!)

6. براي هر كتاب، چند صفحه از اول كتاب را به صورت متوالي و در قطع كوچك در كنار صفحه نشان مي‌دهد و اين به انتخاب شما مي‌تواند كمك كند (مثلا در مواردي كه يك نسخه كتاب با زمينه سفيد و ديگري با زمينه رنگي است. مطمئنا براي پرينت سياه و سفيد، زمينه سفيد بهتر است).

7. چون تازه با اين سايت آشنا شده‌ام نمي‌دانم در مقايسه با گيگاپديا چه مزاياي ديگر و يا احيانا چه ضعف‌هايي دارد. اگر دوستان به نكته جديدي پي بردند به ما هم خبر دهند.

راهی نو در منطق، ویلفرید هاجز، تهران، اطلاعات، 1364ش.

اخيرا، هاجز تمايل عجيبي به ابن‌سينا و منطق سينوي پيدا كرده و در آن سوي آب‌ها در انگلستان روي هر چه منطق دان ايراني هست را كم(بخوانيد سياه) كرده. قبلا همين كار را نيكلاس رشر آلماني-آمريكايي (و كمي بعد عادل الفاخوري مصري) انجام داده بود و امروزه ويلفريد هاجز، ترنس پارسونز، توني استريت و ديگران انجام مي‌دهند. چه بگويم كه فلسفه و منطق ابن سينا را هم بايد غربيها (و عربها) به ما آموزش بدهند! (كتاب شفاي ابن سينا را هم اولين بار عربها چاپ كردند و بعد از ساليان ما در ايران افست كرديم!)

اطلاعات بيشتر درباره هاجز را از سايت خود او بگيريد:

http://wilfridhodges.co.uk/

اين هم سايت قبلي هاجز در دانشکده كويين ماري دانشگاه لندن كه سال گذشته از آنجا بازنشست شده:

http://www.maths.qmw.ac.uk/~wilfrid/

در تطبيق منطق قديم و جديد، يكي از بزرگترين دشواري‌ها مربوط به قاعده فرعيه يا پيشفرض وجودي است. منطق جديد، با نفي اين قاعده، محصورات اربع را به گونه‌اي تحليل كرده است كه بسياري از قواعد منطق قديم، بر پايه آن، نامعتبر ميگردد. در مواجهه با اين پديده، برخي قاعده فرعيه را نادرست شمرده‌اند و برخي ديگر، منطق جديد را در ناديده گرفتن اين قاعده سرزنش كرده‌اند. گروه سومي، با توجيه يا با پيشنهاد تلاش كرده‌اند ميان اين دو منطق آشتي برقرار سازند.

گروه اول (پيروان منطق جديد)، درباره بداهت قاعده فرعيه و پيشفرض وجودي سخني براي گفتن ندارند و گروه دوم، نيز، در تحليل صوري و فرمولبندي محصورات اربع، دستشان خالي است. در اين مقاله، نشان داده‌ايم كه همه تلاش‌هاي گروه سوم، نيز با شكست مواجه شده است و هر پيشنهادي در اين زمينه، هرچند برخي ايرادها را از ميان برداشته، اما در حل همه آنها ناكام بوده و در برخي موارد، حتي دشواريهاي تازهاي پديد آورده است. در پايان نتيجه گرفته‌ايم كه نزاع ميان منطق قديم و جديد همچنان گشوده است و منطقدانان، تاكنون، تحليلي از محصورات ارائه نكرده‌اند كه هم قاعده فرعيه را نگاه دارد هم به زبان صوري منطق جديد بيان شده باشد.

كلمات كليدي:

فايل مقاله كه pdf است ظاهرا براي بيشتر دوستان مشكل ساز است. من اين بار مقاله را با adobe acrobat 5 تبديل كرده‌ام به اميد اينكه ديگر مشكلي از اين بابت نباشد. اما اگر دوستي همچنان با مشكل روبرو بود، پيشنهاد من اين است كه عبارت «دانلود adobe reader 9» را در google جستجو و نصب كند و از شر مشكلات مربوط به pdf خلاص شود. من شخصا، فايل اين نرم افزار را در

http://ardownload.adobe.com/pub/adobe/reader/win/9.x/9.0/enu/AdbeRdr90_en_US.exe 

از وبلاگ

http://behzadphoto.blogfa.com/post-513.aspx 

گرفته‌ام. حجم فايل حدودا 34 مگابايت است.

پس از انتشار مقاله، نكات بسياري به نظرم آمد كه ترتيب مباحث را به طور كلي تغيير داد و به ساده‌تر شدن برخي از مطالب و اصلاح ناراستي‌هايي كه گاه گريزناپذيرند انجاميد. فايل اصلاح مقاله را در اينجا يا اينجا (با دو pdf مختلف) مي‌بينيد. فايل پيش از اصلاح نهايي مقاله را نيز در اينجا مي‌توانيد ببيند.

كل مقاله رو هم كه قبلا در وبلاگ گذاشته بودم كه اونو مي‌تونيد از اينجا دريافت كنيد.

البته بعد از همایش نکات دیگه‌اي به ذهنم رسيد كه بايد سر فرصت به مقاله اضافه كنم. اگه دوستان نكته‌اي يا پيشنهادي در بهبود مقاله دارند لطف كنند منو بي خبر نگذارند.